zaterdag 13 december 2008

Fiji & the end...

Toch een raar idee, dat het stukje van onze reis dat wij altijd als 'afsluiter' hadden gezien, 10 dagen Fiji, nu bijna voorbij is! De 2 dagen in Nieuw Zeeland na onze laatste blog-update hebben in een enorm Kauri-bos en in Auckland besteed, waar we de beroemde Skytower hebben 'beklommen', waarna we naar Nadi, Fiji zijn gevlogen. Nu zitten we, net als toen we hier aankwamen, in een resort, na 7 dagen op 'de eilanden' door te hebben gebracht.

Fiji bestaat uiteraard voornamelijk uit eilanden, 2 grote en ruim 300 kleine, waarvan ongeveer honderd bewoond zijn. Wel zijn er op de meeste eilanden resorts, en daarvan hebben wij er vier bezocht: het resort Coral View (op Tavewa), en het eiland en resort Manta Ray, Kuata en Bounty. Voor de Fiji-kenners: we zijn inderdaad in de Mamanuca en Yasawa-eilandengroepen geweest.

De kern van Fiji: er is niet veel te beleven. Stranden zijn mooi en wit, het zeewater is warm (ongeveer 30 graden), de palmbomen zijn groen en de strandstoelen en hangmatten liggen (meestal) lekker, maar dat is het dan ook. De meeste resorts doen heel erg je best welkom te laten heten: welkomst-liedjes op de gitaar als je aanland stapt, traditionele dansen na het eten 's avonds en de goodbye-song als je weer weg gaat. De eerste avond voel je je redelijk speciaal, na de 7e keer voelt het allemaal redelijk gemaakt, maar nog steeds wel grappig.

Echt leuk was wel de traditionele Fiji-avond die op Kuata georganiseerd werd: zeker 1,5 uur aan traditionele dansen, inclusief de beroemde fire-dance (youtube dat maar), en daarna werden ons de dansen geleerd. We hadden geluk dat we deze avond hebben meegemaakt, want het werd maar eens in de zoveel tijd gedaan, maar daardoor voelde het wel veel enthousiaster en spontaner.

Na alle dansen gingen alle Fijianen in groepjes rondom grote houten bakken met Cawa (spreek uit: kaba, maar Laura vindt dat ik het cawa moet schrijven) zitten (de traditionele drank gemaakt van een bepaald soort wortels, die, frankly, voornamelijk naar zanderig water smaakt), maar al gauw werden we uitgenodigd om mee te komen drinken. Een lange nacht, aangezien het traditioneel 'not done' was te vertrekken voordat alle Cawa op was, maar er nieuwe werd gemaakt en de grote kan werd bijgevuld vlak voordat alles op was.

Anyway, de 7 dagen op de eilanden zijn enorm snel voorbij gegaan, en nu zitten we op onze laatste echte vakantiedag in het resort op het 'vaste land' (van een Fiji-perspectief, that is). Morgen gaan we nog een tour van het eiland doen, en morgenavond stappen in het vliegtuig naar Los Angeles, om via London uiteindelijk dinsdagmiddag weer op Schiphol te komen, als alles goed gaat met de overstaps tenminste!

Dus... tot zover deze laatste blog-entry! Wij gaan nog heel even een laatste bruin laagje opdoen, want daar zal de komende maanden in Nederland wel niet veel van komen! Take care, en tot snel!


Liefs,

Laura & Rene


PS. @ Marijt: Laura overdreef een beetje, ik heb maar 3 paar slippers gekocht hier (de eerste had ik bij me..), en, tsjaa, na een paar weken op die dingen lopen is de hak gewoon weg, en loop ik op de grond... en dat vind ik meestal toch wel een goede reden om maar weer nieuwe te halen...

maandag 1 december 2008

Blubberende modderpoelen & kiwi's

Hallo allemaal!

Hier zeer waarschijnlijk ons laatste stukje uit Nieuw-Zeeland, aangezien we overmorgen alweer onze camper in moeten leveren om dan vrijdag naar Fiji te vliegen. Dit geeft natuurlijk alle redenen tot even een briefing over de kiwi:

- In Nieuw-Zeeland wordt het woord 'kiwi' gebruikt voor de vogel (met uitsterven bedreigd, nachtdier, nogal onhandig, krijgt weinig kinderen, werd vroeger veel gegeten maar om deze redenen tegenwoordig niet meer), het land NZ of een persoon hieruit, maar niet het fruit. Dit laatste is nadrukkelijk 'kiwi fruit' (zeker niet met uitsterven bedreigd, ongeveer 25% van de internationale markt wordt in NZ gekweekt, kan goed gegeten worden!).

We hebben toch nog even ons best gedaan om in onze laatste week hier nog wat meer over kiwi's te weten te komen. Zo zijn we naar een kiwi-gaard geweest (we wisten helemaal niet hoe kiwi's eigenlijk groeiden - in een boom? struik? supermarkt? - maar het is dus een beetje zoals druiven). Was wel leuk om te zien, en de mini-kiwitjes die nu rustig aan het groeien waren te bekijken; helaas liet ons fototoestel (of de batterijen erin) het op dat moment afweten, dus we hebben er geen beeldmateriaal van... We hebben hier trouwens trouw elke dag 's avonds kiwi fruits gegeten, zijn hier erg goedkoop, smaakvol en niet zo hard als de meeste in Nederland :)

Verder hebben we in deze laatste week de 2 belangrijkste attracties op het Noorder-eiland nog bezocht: Rotorua en Taupo. Taupo vonden we eigenlijk voornamelijk erg druk, en we hebben er niet zo veel gedaan, maar in Rotorua zijn we naar een Maori-voorstelling geweest en hebben we naar blubberende modderpeoelen gekeken. De Maori-voorstelling 's avonds was iets wat we nog wel graag wilden doen, en we waren niet de enige (een beetje verbaasd waren we wel toen we door een klein busje waren opgehaald (8 man) en vervolgens naar binnen liepen om daar tafels gedekt voor zo'n 200 personen te zien, die nog helemaal vol kwamen te zitten). Naast de traditionele hangi-maaltijd (Maori stoppen hete stenen in de grond, leggen daar hun eten op en scheppen er weer aarde overheen zodat het een paar uurtjes goed gaar kan koken - was erg lekker) ook een hele voorstelling gehad met dans, een wapenuitleg, traditionele welkomstceremonie en muziek; heel interessant, vooral omdat Maori (in tegenstelling tot veel andere "traditionele" volken, zoals bijv ook de aboriginals in Australie) er wel echt vrede mee lijken te hebben samen te leven met heel veel andere mensen en de moderne maatschappij - en op bijv. deze manier hun levensstijl wel echt in stand kunnen houden en daar ook trots op zijn terwijl ze wel echt gewoon op een normale manier meedraaien. Verder hadden we ook nog een Maori-guided trip door het aangrenzende bos meegeboekt, waar we uiteindelijk ook de kiwi-vogel hebben zien rondrennen (heel leuk beest, rent schattig een beetje nutteloos rondjes in z'n kooi).

Verder hebben we de dag erna (mijn verjaardag) doorgebracht in het Wai-o-Tapu thermal wonderland, waar een heleboel van de vulkanische/geothermische activiteit van het centrale Noorder-eiland bij elkaar in een klein stukje zit. Geisers, blubberende modderpoelen, mooie gekleurde en stomende meren, gekleurde rotsen, watervalletjes... je moet het eigenlijk gezien hebben - gelukkig hebben we hier wel mooie foto's van!

Daarna zijn we uiteindelijk (gisteren) in een ruk doorgereden naar Northland, het noordelijkste stukje NZ boven Auckland, en zitten we nu in Paihia, waar we naar Waitangi geweest zijn (zegt de meeste waarschijnlijk niet zo veel, maar dat is de plek waar de Treaty of Waitangi, een document tussen de Maori en Gr-Brit uit 1840 getekend is, en dus ook wel als de 'geboorteplaats' van het huidige NZ wordt beschouwd. Voor de geinteresseerden, Rene heeft er een boek over gekocht :P). Verder nog maar wat huishoudelijke dingetjes gedaan (zoals Rene's vierde paar slippers deze vakantie gekocht, zal hij in Fiji toch echt nog wel nodig hebben) en morgen dan eigenlijk de laatste 'echte' dag hier! Vreemd idee dat we over 2 weken alweer in het ongetwijfeld erg koude Nederland aankomen (hier prachtig weer, eergisteren nog verbrand; stom gat in de Ozonlaag ook...), maar we hebben natuurlijk wel nog een poosje Fiji te gaan, en verder kijken we natuurlijk ook wel uit naar al het geklus en geregel zodra we terugkomen :)

Iedereen nog heel erg bedankt vor smsjes, belletjes, mailtjes, e-cards en facebook berichtjes op m'n verjaardag - heel lief!

We waren van plan om nog wel een keertje te updaten aan het einde van onze Fiji-trip, en tot dan heel veel plezier met Sinterklaas, en tot snel alweer!

Liefs,
Rene & Laura
Iedereen heel erg bedankt

zondag 23 november 2008

Centraal Aotearoa

Even een kort berichtje vanuit Whanganui, in het zuid-oosten van N-Z's noorder eiland (wie is er nu al afgehaakt?).

Een reisgenoot in Azie had ons verteld dat we in het zuiden van N-Z absoluut een overnacht cruise op de Milford Sound moesten maken. Dit 'duly noted' zijn we verder gereisd, en terwijl we ons door de Rough Guide van N-Z heenwerkten kwamen we dat weer tegen (de Rough Guide (soort LP) lezen is trouwens nog echt werk op zich, ruim duizend pagina's voor vier weken reizen, en omdat we min of meer beide eilanden 'rond' gaan en dus niet echt een vaste route hebben is dat best nog wel een klus... 'vakantie' noemen ze dat!).

Omdat onze reisgenoot een journalist was en dus wel gelijk moest hebben (if anything by definition, right?), hebben we maar besloten om inderdaad om vanuit Invercargill, vanuit waaruit Laura de laatste update heeft geschreven, te gaan cruisen op de Milford Sound, apparently een van N-Z's mooiste fiorden. Je moet er wat voor over hebben, want het fiord ligt aan het eind van een 120 km lange weg (met hier een daar wat bochtjes, stukjes van >10% en een-richtingsverkeerstunnels) die verder geen andere bestemming heeft, en die je dus ook weer helemaal terug moest. Het feit dat de overnacht-cruise aangeraden had maakte e.e.a. wel een stuk makkelijker, want daarvan waren er maar twee (in plaatst van de tientallen dag-cruises): een dure en een hele dure. Naar het prijsverschil kijkend hebben we toch maar de minder dure gekozen, want het grote verschil was 'lekker' en 'heel lekker' eten en een dormitory ipv een prive-kamer, daar kwamen we wel overheen.

Al met al (we komen er wel...) was het inderdaad een top-advies, dus voor iedereen die nog naar N-Z gaat: ga de over-nacht-cruise doen op de Milford Sound! Het had ongeveer 24 uur heel erg hard geregend (een kleine 200mm, vrij serieus dus) maar klaarde op op moment dat wij moesten inschepen, en het resultaat hiervan was dat (volgens de bemanning, die dat in daad bevestigde door zelf ook overal foto's van te gaan namen) de Sound op z'n mooist was: van de bergen die ruim een km hoog aan beide kanten uit de zee oprezen liepen stromen water af, onderaan alle (tijdelijke) watervallen was stoom, waar doordat de zon was gaan schijnen regenbogen in te zien waren, zeehonden lagen op de rotsen te proberen van de zon te genieten (en te wachten op vloed, want sommige lagen op rotsen waar ze met eb niet (levend) vanaf konden), en pinguins liepen over het strand en zwommen rond onze boot (ik stel voor dat de vlinderslag vanaf nu 'pinguinslag' heet: een zwemmende penguin ziet er precies uit alsof hij de vlinderslag doet, en wie heeft er ooit een vlinder zien zwemmen??). Echt super, en omdat er in plaats van de maximaal 60 maar 12 man op onze cruise zaten hadden we ook nog een prive-kamer, en het eten kon volgens ons echt niet beter.

Hierna liepen we echter tegen een slechte planning in: een kwart zuidereiland in driekwart van de tijd leidt tot heel veel rijden en weinig zien in de laatste twee dagen, dus we hebben van de west en noord-west punt van het eiland redelijk wat foto's (gletsjers, check, pannenkoeken-rotsen zonder pannenkoekenrestaurant (!), check, Abel Tasman National Park, check, etc), maar het moest allemaal erg snel om de boot naar het noorder-eiland te halen.

Intussen zijn we daar aangekomen, en we hebben het weekend in Wellington doorgebracht: een mooie stad, die ondanks de 400.000 inwoners erg klein voelt. Vanaf daar hebben we besloten om eerst maar eens langs de west-kust omhoog te rijden, om vervolgens het binnenland in te gaan. Tips zijn welkom mbt 'must-sees', maar we zijn waarschijnlijk niet meer online voordat we over 1,5 week alweer weg moeten...

Om nog een beetje in sinterklaasstemming te komen hebben we net op een stoomboot uit 1900 een stukje over een rivier gevaren, erg mooi, en weer typisch iets (net als de Milford Sound) dat je eigenlijk alleen vanaf het water kan zien: het land is hier enorm bergachtig, met veel hoge bergen in een relatief kleine ruimte, met veel diepe dalen ertussen. Door die dalen stromen vaak rivieren, en maar zelden wegen, die zijn er nou eenmaal niet zo heel veel. En met wagenziektepilletjes is cruisen / varen best leuk!

Anyway, dit internetcafe gaat zo dicht, dus so far, so much. Geniet van de sneeuw in Nederland, bewaar wat voor kerst voor ons!


Liefs,

Laura & Rene


PS. Aotearoa is de indigenous naam voor N-Z, voor wie zich dat afvroeg...

donderdag 13 november 2008

Sydney en zuid Zuidereiland

Hallo allemaal,

Toch al weer een tijdje geleden, aangezien de Hunter Valley (en Australie in het algemeen eigenlijk) lijkt nu al weer heel lang geleden. Maar daarna toch nog wel een week daar geweest:
Na de hunter valley naar de blue mountains gereden, ten westen van Sydney. We waren iets sneller dan gedacht door het laatste stukje heengegaan, dus hadden nog wel een dagje over om in de bergen door te brengen. Was erg mooi, en eerst een heel stuk gereden, naar een paar lookouts geweest, waar door de laaghangende bewolking niet zo veel te zien was als de dag erna. Toen het wel mooi zonnig was nog een laatste dag gewandeld, ook met het idee dat we de tijd erna voornamelijk in steden door zouden brengen. Al met al erg indrukwekkende uitzichten, en we waren heel blij dat we nog naar de Blue Mountains doorgereden waren!

En inderdaad, de dag erna naar Sydney gereden om daar onze camper eerst maar eens in te leveren. Dat was nog een heel gedoe, want de Sydney vestiging lag aan een grote straat in het centrum - die hadden we snel gevonden, maar daar was uiteraard geen parkeerplaats (en wel 5 banen auto's tussen ons en de winkel). Een rondje daar omheen gereden en uiteindelijk camper in het straatje achter de grote straat neergezet (wat ook de bedoeling was, maar dat straatje was natuurlijk ook eenrichting en de straat waarmee je erop moest komen ook, etc.). Het verbaasde ons om vervolgens te zien dat de vestiging die dag dicht was voor de Melbourne Cup (daarover straks meer). Gebeld, bleek dat we toch ergens een ander wijkje in moesten omdat onze camper naar de workshop in plaats van de shop moest. Nou, so far, so good, en het was inderdaad ook maar een klein stukje, ware het niet dat we een of andere tunnel ingeduwd werden vanuit de straat waar we ingingen om vervolgens een paar kilometer verder aan de andere kant van Sydney weer uit te komen... Al met al was het dus toch een behoorlijke klus met veel eenrichtingswegen en straten waar je niet inmag om de een of andere reden (en zo'n goede kaart van Sydney hadden we niet, want ja, we hoefden er alleen maar even de camper in te leveren...) Maar goed, uiteindelijk waren de Travellers Auto Barn mensen niet zo blij, want ook de workshop wilde om 1 uur sluiten voor de Melbourne Cup (ze hadden ons geprobeerd te bellen maar niet het juiste nummer) en we waren er uiteindelijk pas om 2 uur of zo. Maar goed, uiteindelijk toch gelukt dus, alleen niet zo'n spectaculair afscheid van de camper waar we toch 5 weken mee rondgereden hadden :)
Vervolgens tijdens de wandeling naar ons hotel viel het ons al op dat er erg veel mensen ontzettend dressed up rondliepen, mannen in pakken en vrouwen in jurken die zeker voor die koele dag eigenlijk veel te bloot waren en midden op de dag veel wijn en champagne aan het drinken waren in dure hotels en restaurants. Ook wij hebben de Melbourne Cup experience meegemaakt: de tv in ons hotel zond het uiteraard ook uit! De Melbourne Cup is niet, zoals wij oorspronkelijk dachten, een belangrijke football of rugby-wedstrijd, maar het zijn de belangrijkste paardenraces van het jaar. Dit verklaart ook de kleding van de Australiers, want daarmee is het ook een van de belangrijkste mode-evenementen van het jaar. Goed, het bleek achteraf dat wij wel de belangrijkste race (toevallig) gezien hadden op tv, de 3200 meter, die niet door een favoriet gewonnen werd, dus daarmee hebben ook een boel mensen geld gewonnen (en nog meer verloren).

Verder was Sydney een erg leuke stad. Het operahuis is mooi (veel kleiner dan we ons voorgesteld hadden) en de haven ook erg. Daar lag trouwens toen wij daar waren het schip de Amsterdam, een enorm cruise-schip dat alle andere haven-elementen (waaronder het operahuis) een beetje in perspectief stelde. Verder mooie botanische tuinen en in het algemeen een heel groene en gezellige stad, waar het altijd wel leuk was om 's ochtends en 's middags van en naar ons hotel toe te wandelen.

En toen, met nog een hele hoop extra boeken (met Rene's leestempo hebben we ondertussen op onze reis al 8 nieuwe aangeschaft) en souvenirs maar weer op weg naar het vliegveld en naar Nieuw-Zeeland. Was een prima (relatief nogal korte) vlucht, leuk omdat het ook niet erg bewolkt was en je dus Nieuw-Zeeland ook wel echt vanuit het raam kon zien. Heel apart, aangezien de westkust bestaat uit hooggebergte met een boel sneeuw, en toen gingen we opeens door een paar wolken heen en was het compleet vlak met grasvelden en schapen, het had zo Nederland kunnen zijn!

In de praktijk is het landschap wat we tot nu toe gereden hebben een beetje er tussenin, met voornamelijk wat heuvels (en schapen, koeien, en af en toe ook geitjes) en vaak ook wel een beetje bochtig, maar wel erg mooi. Tot nu toe hebben we Christchurch en Dunedin bekeken, hebben we pinguins (2 soorten) en een zeeleeuw gezien, zijn we naar een goudmijn geweest, naar de chocoladefabriek in Dunedin (en daar natuurlijk ook een heleboel chocola gekocht :D), en hebben we gisteren de hele route langs de zuidkust gereden. Jammer genoeg was het niet zulk mooi weer, maar we hebben alsnog 2 mooie watervallen en veel uitzicht gezien. Vandaag is dan weer een prachtige dag, en gaan we verder doorbrengen in Invercargill om vervolgens naar het westen te rijden. Het idee is om morgenmiddag-overmorgenochtend een cruise te doen bij de fjorden in Milford Sound, wat een van de mooiste gebieden van Nieuw-Zeeland schijnt te zijn. Daarna is het plan in ieder geval om via de westkust naar het noorden te gaan rijden, en na een weekje de boot te nemen naar het Noordereiland.

Verder hebben we trouwens afgelopen week ook goed nieuws gekregen voor wat nog heel ver weg lijkt, maar in de praktijk nog maar een dikke maand is: ons huis wordt in ieder geval opgeleverd op 8 december, een week voordat we terugkomen dus. Dit betekent in ieder geval dat we zodra we terug zijn de sleutel kunnen halen en proberen zoveel mogelijk geklus af te krijgen voor kerst, oud en nieuw en januari.

We vinden het leuk om van jullie allemaal te horen, en hopen dat het niet al te koud is in Nederland. Doe in ieder geval onze groeten aan Sinterklaas, en eet maar een boel pepernoten voor ons! (en bewaar er nog meer :P)

Liefs,
Rene en Laura

PS. @ Gila & Mark: ook in Australie een boel beesten gezien ja, kangaroes en wallabies liepen regelmatig vrij rond, helaas ging dingos, maar geen drup regen gehad op Fraser Island. En nee, niet naar een wijnfabriek geweest, alleen maar naar een proeverij/dure winkel :P

donderdag 30 oktober 2008

Even further Down Under...

Nou, weer even een teken van leven from Down Under, even further Down Under nu. Soort van chronolisch zijn we na het schrijven van de vorige update door de Sunshine Coast heen gereden: erg mooi, veel natuur, strand, en relatief rustige dorpjes. In het zuiden van de Sunshine Coast ligt, voor die Coast uiteraard, Fraser Island: een eiland dat compleet bestaat uit zand dat zich de afgelopen miljoenen jaren heeft gevorm om een heel klein vulkanisch puntje dat net boven het zeeniveau uitsteekt. Op deze enorme zandvlakte liggen tegenwoordig grote natuurgebieden waarvan je je nauwelijks kan voorstellen dat ze op puur zand groeien, zoals een van de oudste tropische regenwouden van het zuidelijke halfrond. Op dit Fraser Island hebben we een dagtour gedaan (je kan er alleen maar heen met een 4-WD omdat het zand-only is, en zelfs met veel bluf kan je ons campertje niet echt een 4-WD noemen...) en dat was eigenlijk veel te kort, maar wel heel erg de moeite waard.

Vanuit Fraser Island zijn we doorgereden naar Brisbane, een mooie stad, rond om een rivier gebouwd, die totaal niet het gevoel geeft alsof er bijna 2 miljoen mensen wonen als je er doorheen loopt: daar zouden ze in de randstad een voorbeeld aan moeten nemen (ok... er is iets meer ruimte hier, dat geef ik toe...). Onder Brisbane heb je de Gold Coast en een fellow camping-gast was het gisteravond met ons eens: de namen 'Surfers Paradise', 'Byron Bay', etc. klinken vanuit een regenachtig Nederland heel idylisch, maar het is voornamelijk hoogbouw en strand, en je bent blij als je er na het 'verplichte' bezoekje (dat we in Surfers Paradise tot een half uur hebben beperkt) weer de natuur terug in kan.

Nu zitten we in de Hunter Valley, volgens de Lonely Planet het gebied waar rijke couples uit Sydney hun weekenden doorbrengen. Nou, de beschrijving klopt. Vanmorgen hebben we een wijnproeverij gedaan -- dat is gratis, maar er wordt uiteraard wel verwacht dat je daarna 'the odd bottle' koopt, dus dat was het budget voor de dag... en vanavond moeten wij helaas wijn met stokbrood eten. Een hele mooie streek om nog eens terug te komen, zodra we iets meer geld hebben en niet overal de goedkoopste optie moeten zoeken om het uberhaupt te kunnen betalen (maar wie weet... in Sydney zit ook een BCG office, het is hier gemiddelde 15 graden warmer dan in NL, de huizen zijn goedkoper, de A$ is tegenwoordig nauwelijks meer wat waard... er zijn nauwelijks redenen te bedenken om hier niet te blijven, toch?).

Maar toch moeten we morgen maar weer eens doorrijden, Newcastle (de Down Under-versie, dus, niet de koude en natte op een ander halfrond), Aboriginal rotstekeningen en (als we het halen) de Blue Mountains staan nog op het programma voordat we dinsdag ons campertje weer moeten inleveren in Sydney, om vanuit daar vrijdag weer naar N-Z te vliegen!

Rijden... dat is hier trouwens af en toe een redelijke uitdaging. Het is dat er op hele stukken niemand om de weg is, want het merendeel van de Australiers kan nauwelijks rijden... op een 4-baansnelweg (die na een paar honderd meter rustig over gaat in een een-baanssnelweg) gaan ze gerust helemaal rechts (de Nederlandse links, dus) rijden, zich niks aantrekkend van mensen die er geirriteerd om heen proberen te rijden. Daarnaast heb je hier bijna meer 'road work' dan roads die ook goed berijdbaar zijn, en dat 'road work' bestaat meestal uit twee man die aan beide kanten van de weg het verkeer staan tegen te houden, enkele kilometers uit elkaar, en daartussen een mannetje dat (meestal) staat te lunchen, het langskomende verkeer staat te bekijken, het asfalt staat de bestuderen of eens rustig wat staat te vegen. No wonder dat er overal roadwork is: gezien de hoeveelheid kilometers weg die er in dit land liggen en het tempo waarmee ze werken, kunnen ze opnieuw beginnen voor ze aan het eind van een snelweg zijn.

Wij hebben (afkloppen!) tot nu toe alles zonder (kleer-)scheuren of deuken overleefd, en de enige keer dat we per ongeluk aan de rechterkant van de weg reden was toen een agent een zeer onduidelijk bord in het midden van de weg had gezet, stond te wijzen dat we de rechterbaan op moesten en vervolgens heel boos door ons open baan begon te schreeuwen dat we 'natuurlijk' links moesten rijden. Dat hadden we zonder agent en onduidelijk bord ook zeker gedaan, maar blijkbaar maakte deze situatie het volgens 'officials' veiliger... want dat is heel belangrijk hier: overal waar je rondkijkt zijn er waarschuwingen (op een gemiddelde weg moet je oppassen voor overstekende dingo's, wallabies, kangaroos en koalo's, uitkijken voor 'turning traffic' en schoolbussen, de gaten in het wegdek proberen te ontwijken en zorgen dat een hijgende Australier achter je niet onze achterklep in komt duiken als ons campertje in z'n 2, met 30 km/h, dapper probeert een bergweggetje op te rijden) en verbodsborden die je af en toe doen voelen alsof je in een kleuterklas zit.

Nou, ik hoop dat het bovenstaande een beetje beetje samenvat wat wij de afgelopen weken zoals beleefd hebben! Ik ga maar eens terug naar de wijn en het stokbrood, en hoop dat in Nederland (of in het buitenland -- sorry iedereen, het lukt niet goed om alle blogs helemaal te lezen en te commenten, maar we doen ons best!!) met iedereen goed blijft gaan.


Liefs,

Laura & Rene

vrijdag 17 oktober 2008

Further Down Under

Lieve allemaal,

Weer even een kort stukje over wat we hier weer allemaal meegemaakt hebben. Wat eigenlijk niet zo heel veel bijzonders is - we reizen hier gewoon een beetje relaxt rond. Een typische dag begint zo rond 8 uur met opstaan (ok, soms half 7, als ik naar de wc moet en vervolgens Rene (en ik dus ook niet) niet meer kan slapen - omdat ik zo hard met de deur gooi enzo). Anyway, dan ontbijten en het normale ochtendritueel, zijn we meestal rond een uurtje of 9/half 10 wel weg, en stoppen we meestal wel ergens in een dorpje, of gaan we ergens heen, dan rijden we nog een stukje door om te picknicken en uiteindelijk zijn we any time tussen 2 en 6 wel zo'n beetje bij de camping. Dan eten we ook maar zo'n beetje rond zessen want daarna wordt het donker, en zonder buitenlamp maar met veel muggen houdt dan de dag meestal wel zo'n beetje op (vandaar ook dat we zo vreselijk vroeg opstaan - natuurlijk wel gelinkt aan dat we altijd om 10 uur wel in bed liggen).

Goed, sinds vorige keer hebben we verder een herinnering gehad aan waarom je ook alweer zo'n hekel had aan Nederlanders op vakantie (gelukkig zijn er hier niet zo veel). We waren op een erg leuke, door een familie-gerunde camping, die volgens ons campingboekje 20 dollar zou kosten. Dat hadden wij dan ook betaald, maar een andere man (de Nederlander dus, hoewel wij natuurlijk gewoon lekker engels met hem praatten) had zo waar 25 dollar betaald! Hij had het gevoel dat hij vreselijk afgezet was, dus kwam hij ons vragen hoeveel wij betaald hadden, en ging daarna verhaal halen. Bleek dat de mevrouw van de familie even bezig was met haar kinderen, en dat daarom een buurman even op de receptie paste net toen wij aankwamen. Hij had ons per ongeluk maar 20 ipv 25 laten betalen (wat ons ook al verbaasde, aangezien er wel een groot bord hing met dat ze een raise hadden gehad vanaf 1 september). Uiteindelijk vonden wij het dus niet zo gek, maar die man had er zo'n drama van gemaakt dat uiteindelijk de camping-mevrouw het zelfs nodig vond om ons erbij te halen en uit te leggen wat er allemaal gebeurd was. Nou ja. En dan gek dat we de reputatie hebben om gierig te zijn...?

Verder zijn we nu wel redelijk aan het doorrijden, we zijn nu in Bundaberg (ongeveer 300km boven Brisbane) met als grootste toerisme-trekker de Bundaberg rum distillery. Wij daar naar toe, veel te veel betaald voor een tour die niks voorstelde, maar kregen wel 2 gratis tastings per persoon. En aangezien Rene nog moest rijden betekent dat voornamelijk dat voor mij na 1 glas liquor, een half glas rum, een half glas rum-cola en 1 glas lime-mix om 2 uur 's middags op een lege maag, de wereld toch wel aardig rondjes begon te draaien. Gelukkig is de misselijkheid nu 2 uur later wel weer een beetje weggezakt :)

Verder zijn de plannen om overmorgen naar Fraser Island te gaan (grootste zandeiland ter wereld), een beetje een rib uit ons lijf, maar hoera voor de Australische dollar die de afgelopen 2 maanden gezakt is van 0.65 naar 0.49 euro - hebben we opeens weer wat extra geld! En daarna is het door naar Brisbane, want de tijd begint nu toch wel een beetje te dringen - we zijn in ieder geval over de helft en er is tussen Brisbane en Sydney ook nog heel veel te doen; en zeker als we ook nog rond Sydney iets willen doen (de Blue Mountains bijvoorbeeld) moeten we wel een beetje door gaan rijden...

Dus de volgende keer zullen we wel weer een stuk verder zijn. Leuk om van iedereen te horen, en succes met sollicitaties, scripties, stages, school en gewoon werk / leven natuurlijk!

Liefs ons

vrijdag 10 oktober 2008

Noord Australie (Cape Tribulation - Cairs - Ayr)

Thailand uitkomen bleek toch nog weer een laatste ervaring met Thaise cultuur. Zoals iedereen weet (Lonely Planet, iedereen die uit Bangkok wegvloog 'herinnerde' elkaar, het stond zelf op onze tickets) moet je op Bangkok Airport een 'departure tax' betalen. Het moment waarop wij ons dat realiseerden was na het inchecken en na customs: 'Waar zou je die dan moeten betalen, toch niet op moment dat je het vliegtuig board?'. Anyway, vliegveld officials ("Any questions? Ask one of our staff!") wisten niks van any 'departure tax', maar misschien wisten ze wel iets bij het informatie punt, aan het andere eind van het tamelijk grote vliegveld. Gelukkig waren we redelijk op tijd, maar bij dit informatiepunt wisten ze ook niet veel meer dan 'als je nog niks hebben hoeven te betalen, dan zal het vast ook niet meer hoeven'. Anyway, het geld dat we ervoor gereserveerd hadden (niet dat het veel is, maar 1400 baht hoef je ook niet over te houden) is nu geinvesteerd in een nieuwe portemonnee en een East Coast-Australia guide, ook prima (beter zelf, dan het sponsoreren van onduidelijke bureaucratische onzin).

Na nog wat bureaucratische onzin ('je mag niet met vloeistoffen vliegen' -- dat weten we, maar deze is na de douane gekocht, want voor de douane moest je alle vloeistoffen weggooien -- 'je mag niet met vloeistoffen vliegen' -- 'maar...' --'je mag niet....' -- anyway) waren we dan heel vroeg 's ochtends in het toen al erg warme en zeer zonnige Cairns (en wij voelden ons na de hele nacht vliegen en een overstap midden in de nacht helemaal nog niet zo zonnig). Maar.. na de hele dag in een park in Cairs te hebben gelegen (de camper was pas 's middags beschikbaar) konden we weg!

Het camper-tje valt helemaal niet tegen. Ondanks het feit dat hij volgens z'n teller al ruim 9x de wereld rond heeft gereden rijdt hij soepel, zit alles erin wat erin zou moeten zitten en is hij zelfs redelijk hoog (Laura kan er in staan, ik bijna!). Heel kort door de bocht zijn we vanuit Cairns eerst naar het noorden, gereden, naar Cape Tribulation, totdat daar de verharde weg ophoudt en wij van de verzekering niet meer verder mogen :). Vervolgens terug via Cairns, en we zitten nu in Ayr (een gat, maar daar kwamen we toevallig uit op een goed moment om een camping te zoeken).

Ik zal jullie alle verhalen van prachtige regenwouden, stralende zon en enorme, lege stranden besparen om jullie niet al te jaloers te maken (en omdat ik dan een en-toen en-toen en-toen verhaal zit te typen en daar heb ik geen zin in, en ik heb nog 7 minuten op deze computer), maar al-met-al is het heel relaxed hier: beetje rijden, beetje dingen zien, en de enige deadline is over ruim 3 weken in Sydney zijn: dat is nog eens wat anders dan de deadlines van de afgelopen jaren (en ongetwijfeld de komende..).

Hoogtepunt van de trip so far was het bezoek aan het onbeschrijfelijke (letterlijk) Patronella Park: een soort van park met een grote waterval, kastelen, tunnels, bruggetjes-omdat-die-zo-mooi-zijn gebouwd door een Spanjaard die een fortuin had verdiend met het handelen van suikerplantages in de jaren 30, en nu zijn droom ging naleven. Het is echt onmogelijk te beschrijven (waar de staff ook last van had toen we voor de deur stonden met de vraag 'we willen best naar binnen, maar zo goedkoop is het nou ook weer niet, dus wat IS het nou eigenlijk, het foldertje is niet zo duidelijk), maar heel mooi en bijna sprookjes-achtig, zeker 's nachts met alles verlicht.

Met dit, hopelijk een beetje coherente verhaal gaan wij terug naar een de camping, proberen om een -voor de kenner traditionele- eenpansmaaltijd op tafel te krijgen. Hopelijk is in Nederland nog steeds alles goed en zijn de herfststormer niet al te erg. Als het heel erg is buiten kun je altijd denken aan ons, die in de brandende zon in een mooi bos een koala aaien of een kangaroe voeren (beiden gedaan vandaag), dat geeft hopelijk een zonnig gevoel.

So much, so far... en we'll be back met een nieuwe update 1000km zuidelijker ofzo!


Liefs,

Laura & Rene


PS. Sorry voor mogelijk spelfouten, normaal lezen we berichten even na maar de teller van het inernet staat te knipperen op 1 minuut *post*!

zondag 28 september 2008

Rondje Thailand en wederom Bangkok

Deze laatste week in Thailand gaf minimaal evenveel inzicht in Thaise cultuur als in de Noord-Ierse. Onze reisgenoten waren namelijk twee Noorse meisjes, een Schotse, en een groep van 7 Noord-Ieren, 6 meisjes (tamelijk blond) met 1 jongen. Van Thais eten hielden ze niet (maar droge noedels met soja-saus bleek ook niet lekker), Thaise cultuur boeide ze niet zo (alweer een tempel) en ze bleken erg teleurgesteld dat hier een (zeer belangrijke!) wedstrijd uit de Noord-Ierse voetbal-competitie niet live werd uitgezonden... en ze leken nog oprecht verbaasd ook. Het liefst dronken ze hele dag Heineken (waarom Chang of Singha proberen als je hier toch bent, Heineken is tenminste lekker vertrouwd). In het kort: het was voor iedereen een grote vraag wat ze in Thailand deden, en daar leken ze zelf ook niet echt een antwoord op te hebben. Beetje jammer dus, want veel contact zochten ze natuurlijk ook niet (hoeft ook niet, als je met z'n zevenen bent is dat natuurlijk al meer dan genoeg, waarom dan nog meer mensen ontmoeten?). De andere meisjes waren best aardig, maar het is toch wat minder leuk dan onze vorige groep natuurlijk.
Anyway, terug naar meer relevante issues: Noord-Thailand en Bangkok.

Rene's verjaardag gevierd op de laatste avond met onze oude groep (of ja, wat daar nog van over was). Beetje lastig om taart te vinden, maar uiteindelijk wel zes kleine gebakjes en zowaar! 23 kaarsjes, dus dat was op zich wel leuk (Rene wilde de kaarsjes daarna graag houden om ze nogmaals te gebruiken op 29 november, tsss (Rene: daar is echt niks mis mee, lekker efficient)). De dag erna had onze nieuwe leidster/groep dan weer wel een echte taart geregeld met figuurtjes en alles... dan weer beetje jammer dat we daar allebei niks van wisten en dus geen fototoestel bij ons hadden... nou ja...
Verder even op verzoek van Tabe: ja, het fenomeen 'khotoy', lady-boy, zijn we inderdaad tegen gekomen. Dat is ook niet zo moeilijk, het is lastiger ze niet tegen te komen! Op aandringen van onze eerste groep-leidster die NIET, ik herhaal, NIET, obsessed was met lady-boys zijn we naar een ladyboy-show in Nakhon Si Tammarat geweest. Heel apart maar ook wel amusant... leuk detail was dat ze ook allemaal jongens uit het publiek haalden om die ook te verkleden tot vrouw, en aangezien wij de meest vooraan zittende en hardst schreeuwende groep waren kwam daar dan ook het merendeel vandaag (Rene had zichzelf dan weer vlug in een moeilijk bereikbaar hoekje gemanouvreerd).

Maar goed, terug naar de afgelopen week. Eerst met de trein naar Noord-Thailand gereist, naar Sukothai, de oude hoofdstad. Het nieuwe gedeelte van die stad was niks aan, maar een stukje daarvandaan lag een heel terrein waar je rond oude tempels / ruines heen kon fietsen, en dat was wel erg interessant (ook nogal warm door de brandende zon, maar goed).

Vervolgens heel veel olifanten gezien bij het conservation center en elephant hospital, die van alles konden, van stukken hout verslepen en muziek maken tot buigen en schilderen, en natuurlijk ook een stukje erop gereden. Erg leuk, vooral omdat onze olifant niet zo leek te houden van wegen maar liever dwars door de modder, het water en de jungle heen ging. We hebben dan ook nog een heel stuk een complete boom meegesleept, en als hij honger had stond hij ook gerust 10 minuten ergens te grazen (nog meer bomen naar beneden te halen dus) (Rene vond het trouwens voornamelijk erg oncomfortabel). Het ziekenhuis was, tja, interessant, maar we vroegen ons toch wel af (zelfs ik) waarom je honderduizenden euros uit zou geven aan protheses voor olifanten die op een mijn gestapt waren - vooral omdat ze daarna niet echt meer gewend bleken te raken aan op 4 poten in plaats van 3 te lopen, en dat blok aan hun been voornamelijk een beetje een blok aan hun been leken te vinden. Maar goed, je kunt zeggen wat je wil, maar olifanten blijven natuurlijk altijd leuk!

Na een nacht in een homestay (zo noemden ze het, maar het was eigenlijk meer een guesthouse) waar we wel een avond ge-entertaind waren met traditionele muziek en dans (waarvan eentje gebaseerd op kung fu panda, hoe traditioneel is dat?) en kindjes op een locale school engels-les hadden gegeven over groenten (toch jammer dat een van de n-ierse meisjes het klaarspeelde om potatoes als pototoes te spellen) naar Chiang Mai gereisd, de tweede stad van Thailand (verhouding: 11 miljoen mensen in Bangkok vs. zo'n 200.000 in Chiang Mai, maar toch!). Hier kookles gevolgd en daarbij ook naar een locale markt geweest om allerlei groenten te kopen (en Rene een aantal enge zeebeesten) en vervolgens zelfs onze Thaise gerechten (die wel al meerdere malen in restaurants gegeten hadden) te koken. Erg interessant, wie weet krijgen jullie nog wel eens wat voorgeschoteld... (dat is: als ik het niet weer voor elkaar krijg om m'n mes verkeerd om te draaien, want dat wou toch niet zo goed lukken). Verder uiteraard nog een rondje tempels gemaakt en uiteindelijk weer met een nachttrein terug naar Bangkok gereisd, viel wederom reuze mee.

Nu dus weer terug in Bangkok waar alles heel apart, leuk, maar toch ook wel een beetje vermoeiend is. Je elke keer als je een taxi wil nemen omdat dat helemaal niks kost je er eerst 5 af moet wijzen omdat ze hun meter niet aan willen zetten, je ergens heen willen brengen waar je helemaal niet heen wil of ze simpelweg geen idee hebben waar de plek waar je heen wil ligt, zelfs niet als je het ze op een kaart aanwijst, er voortdurend allemaal mensen zijn die iets van je willen, ze je meerdere malen proberen hun tailor shop in te krijgen (en vooral niet zeggen 'maybe tomorrow', want daar houden ze je aan), en ze je maar blijven vragen of je naar een 'ping pong show' wil. Ik was eerst nog wel beledigd dat ze dat aan Rene vroegen terwijl ik gewoon naast hem liep, maar realiseerde me later dat ze gewoon geen onderscheid maken toen ze dat ook aan mij vroegen (ik bedoel: zie ik eruit alsof ik daarheen wil?).

Maar al met al dus een leuke tijd hier in Thailand gehad, maar we vinden het ook wel leuk om morgenavond weer via Hong Kong naar Cairns te vliegen, weer een beetje de westerse wereld in, en met ons campertje rond te crossen. Hopen dat alles goed met jullie is, dat jullie over het verlies van de pubquiz zijn heengekomen, dat het allemaal beetje lukt met scripties, stage, studie en school, en dat het goed gaat met N en B. Bedankt voor al jullie leuke reacties!

Liefs,
Rene en Laura

P.S. Wij zijn trouwens niet omgekomen bij de tyfoon in Thailand - zagen net op nos.nl dat er eentje geweest was.

vrijdag 19 september 2008

Singapore, Maleisie & Thailand

Ooit wel eens het idee gehad dat 1 minuut in een achtbaan van een kermis of pretpark niet genoeg was, en dat je liever een uur rond wilde gaan? Probeer dan eens een open-zee speedboot in Thailand. Combineer het genot van deze achtbaan met met een verse plens zout water die je elke 30 seconden over je heenkrijgt. Om het extra leuk te maken, maak de reis om half vier 's nachts. Heb ik ooit verteld dat ik sowieso al niet van normale achtbanen hou?

Na dit overleefd te hebben, is de rest natuurlijk a piece of cake. Singapore is een mooie, moderne stad waar we zeker nog eens terug naar toe gaan, helaas hadden we veel te kort te tijd om alles daar te bekijken, aangezien we nog geen 24 uur nadat we in S. waren aangekomen doorreisden naar Maleisie, en we na 2 vluchten ook wel even wilden slapen.

Maleisie vonden wij een verrassend westers land. Kuala Lumpur is schoon, groot, en het openbaar vervoer werkt perfect. Een groot verschil wel met de 'homestay' in Bukit Gantang, waar we dus bij lokale Maleisiers verbleven, die zich ook nog strikt aan de Rhammadan hielden. Voglens Laura was het hoogtepunt van deze homestay de 'lieve kleine baby', maar het, in sarong (google maar) op de grond met alleen een rechthand te gebruiken eten was ook een uitdaging. De linkerhand is volgens Maleisiers namelijk 'vies', omdat ze die gebruiken om na toilet-gebruik alles weer schoon te maken... Een kleine rondvraag onder 'ons westerlingen' leerde overigens dat die niet allemaal de linkerhand gebruiken...

'Ons westerlingen', dat zijn trouwens onze reisgenoten: 4 Nieuw Zeelanders (luid en veel lachend), 3 Britten (typisch britse humor), 3 Duitsers (tsjaa...) en wij. En dat alles onder de bezielende leiding van onze gids Sylvia, die uit Maleisisch Borneo komt en super is. Jammer is wel dat vandaag de laatste dag met deze groep is: al onze reisgenoten maakten 'slechts' de reis van Singapore naar Bangkok in twee weken, vanavond ontmoeten we een nieuwe groep, inclusief gids, voor de laatste week van deze trip, door noord Thailand.

De grens (over land) oversteken van Maleisie naar Thailand was nog een uitdaging, dat de Lonely Planet dit afraadt onderschrijven wij. Nadat Laura echt heel dapper geweigerd had de douanier 10 baht te betalen, daarna geweigerd werd het land in te gaan, toegeschreeuwd werd 'een lijst' te maken (waarom? van wat? waarop? vragen, vragen, vragen), mochten we het land in de chauffeur van het busje waarin we reisden een paar biljetten onder de balie door schoof. Vervolgens besloten de douanier nog wel dat de paspoorten van twee nieuw zeelanders nep waren, maar een half uur, enige tranen en wat ringgit (Maleisisch geld) waren we safely in Thailand.

In Thailand zijn we voornamelijk op Koh Samui geweest, een redelijk toeristische plek waar we dan ook redelijk verbrand zijn (de zon: één van de twee redenen waaorm buitenlanders naar Thailand gaan..). Met een nachtrein, die gelukkig weer reed na 2 weken gesloten te zijn geweest door alle onrust in dit land zijn we vervolgens naar Bangkok gegaan: een hectische stad, die, de Lonely Planet heeft weer gelijk, de enige stad ter wereld is waar de taxi-chauffeurs je glazig aan blijven staren nadat je een straatnaam genoemd heb: 'geen idee, waar is dat, heb je een kaart bij je?' En dat is dan nadat je een taxi hebt gevonden die bereid is de meter aan te zetten, en je niet probeert af te zetten met minstens 5x te hoge prijzen.

In all, zijn de eerste twee weken van onze reis super geweest, eerlijk gezegd beter dan we van tevoren verwacht hadden met zo'n groepsreis. Naast alles wat hier boven al staat hebben we Annika nog ontmoet op Koh Samui, de traditional Full Moon party gevierd (Thai-en gaan helemaal los op volle maan, halve maan en geen maan, zonder zich daarbij, in ieder geval zo lijkt het, te beseffen dat dit iets is dat zich elke 28 dagen herhaald..), met apen op de foto gegaan, toren beklokken, met trik-shaws, sangtheaws, mini-vans, taxi's, bussen, treinen, vliegtuigen, speedboten, long-tail-boats, en ongetwijfeld nog wat anders gereisd, ons prachtige pakken laten aanmeten, onderhandeld, olifanten mini-bananen gevoerd (de olifant leek niet zo impressed), een olifantje + olifanten-t-shirt gekocht (guess who..), en ongetwijfeld nog veel meer gedaan.

Ow ja, het weer is hier ook nog eens perfect: ondanks dat we in het regenseizoen zouden moeten zitten hebben we 2x 's nachts een bui gehad, voor de rest is het hier heerlijk weer (ok, we hebben wat discussies over air-co's en Laura is wat verkouden, maar, geef toe, in een kamer waar het 26 graden is is het niet koud, right?!). Hoe is het back in Nederland? ;)

Ok, dit was het weer even. Nu terug naar het hotel, onze nieuwe groep voor de komende week ontmoeten en dan natuurlijk mijn verjaardag vieren (ooit geprobeerd een taart te kopen in Bangkok?). Toch maar op tijd naar bed, want het is weer een lange busreis naar Sukothai (?, oude hoofdstad van Thailand in het noorden van het land) morgen!


Liefs,

Laura & René



PS. Natuurlijk lukte het Laura om in bovengenoemde speedboot, op ongeveer 80 centimeter van 2 luid ronkende motoren, te slapen. Sommige mensen...
PS. De prachtige pakken zouden over ongeveer 1-2 weken in Zwolle moeten aankomen.. zouden jullie kunnen laten of dit ook gebeurt, of dat de vriendelijk lachende verkoper heeft besloten dat hij meer verdient aan het niét opsturen van de pakken? We zijn benieuwd...
PS. Sorry voor alle spelfouten, ik kan het wel, maar ben lekker op vakantie...

woensdag 3 september 2008

Bijna weg...

Hallo allemaal,

Hierbij een eerste berichtje op de vooravond (middag?) van ons vertrek.
Morgen, 4 september om 14.00 vliegen we via Hong Kong naar Singapore, om daar onze reis 'The Trail of the Gecko' door Maleisië en Thailand te beginnen (voor alle geinteresseerden: http://www.intrepidtravel.com/trips/MSK).
Na (hopelijk) een paar extra dagen in Bangkok vliegen we vervolgens op 29 september wederom via Hong Kong door naar Cairns om 5 weken met ons campertje naar Sydney te crossen (doodeng!), en daar op 7 november weer te vertrekken naar Christchurch. In Nieuw-Zeeland hetzelfde verhaal, en daar eindigen we op Sinterklaas' verjaardag in Auckland en vliegen we naar Nadi, Fiji, om daar nog lekker 10 dagen te genieten van het strand, het lekkere weer, en al het andere wat goed is aan deze wereld...
Daar komt dan op 15 december weer hardhandig een einde aan als we in zo'n 30 uur via LA en Londen terug naar Schiphol vliegen, om daar - in de realiteit - ongetwijfeld door een heleboel familieleden opgewacht te worden met winterjassen.

Maar goed. Zover is het nog lang nog niet.
We zullen proberen om een beetje regelmatig deze blog te updaten, hoewel zeker in Azië het maar de vraag is hoeveel internettoegang we daar hebben (en hoeveel zin we hebben om daar moeite voor te doen :P). Maar we doen ons best!

En voor nu, tot ziens in December - en hopelijk tot horens/schrijfs eerder dan dat!

Liefs